Paniekstoornis

Je hart slaat op hol, je krijgt een droge keel, zweethanden en je voelt je misselijk en licht in het hoofd. Alles lijkt ineens heel onwerkelijk en je wordt érg bang.

Een paniekaanval is een snel opkomende, heftige angst die je zomaar lijkt te overvallen. Je bent bang om de controle te verliezen, om gek te worden of misschien wel dood te gaan. Paniekaanvallen zijn heel intens en erg beangstigend. Zo beangstigend dat je een sterke angst voor de angst kunt ontwikkelen, ook wel anticipatie angst genoemd. Dat is dus de angst om een paniekaanval te krijgen. Zo kan je als het ware verstrikt raken in een zichzelf instandhoudende cirkel.

Als je leven hierdoor in ernstige mate door wordt beïnvloedt en je situaties gaan vermijden, dan kan er sprake zijn van een paniekstoornis.

Hartkloppingen, zweten, trillen, duizeligheid en ademhalingsproblemen zijn lichamelijke gevoelens die veel voorkomen bij een paniekaanval. Alles lijkt dan onwerkelijk. Je denkt daardoor dat er iets ergs zal gebeuren, dat je gek wordt, dat je flauwvalt of dat je een hartaanval krijgt. Die gedachten maken je nog banger. Die angst versterkt de lichamelijke gevoelens weer, waardoor je in een cirkel van angst terecht komt (lichamelijke ervaringen zoals hartkloppingen en zweten → angstige gedachten zoals ‘Ik val flauw’ → angst → lichamelijke reacties…..). Sommigen mensen ervaren het alsof ze zijn opgesloten in hun gevoelens. Je wordt daardoor steeds banger.

Als je een paniekaanval hebt gehad, kun je de neiging krijgen om situaties waar je een nieuwe aanval verwacht zoveel mogelijk uit de weg te gaan. Bijvoorbeeld de snelweg, de supermarkt, plekken waar het druk is of waar je moeilijk weg kan. Het vermijden van plaatsen uit angst voor een paniekaanval heet agorafobie. Het wordt ook wel straatvrees genoemd. Op de korte termijn lijkt het een goede strategie om die spannende situaties uit de weg te gaan. Je voorkomt ermee dat je in paniek raakt. Op de lange termijn werkt het averechts. Je gaat steeds meer situaties uit de weg uit angst voor paniek, waardoor je bewegingsvrijheid steeds verder beperkt wordt. De invloed van de paniek bereid zich dan als een olievlek uit over je leven.

Veel mensen hebben wel eens een paniekaanval meegemaakt. Er is sprake van een paniekstoornis als de angst voor paniekaanvallen je  leven gaat beheersen. Als die angst voor paniek resulteert in het vermijden van plaatsen- zoals drukke locaties waaronder supermarkten of openbaar vervoer,  of situaties bepaalde situaties als autorijden, dan is er sprake van paniekstoornis met agorafobie.

Grijp in als je merkt dat paniekaanvallen steeds meer negatieve invloed krijgen op je leven. Blijf vooral moeilijke situaties opzoeken, door dit geleidelijk aan op te bouwen. Zo geef je jezelf de kans om te ervaren dat je angstige gedachten niet uitkomen, waardoor je angst minder wordt. Het kan zijn dat je hier professionele hulp bij nodig hebt.

Paniekklachten zijn goed te behandelen. Een succesvolle behandeling geeft inzicht in hoe paniekaanvallen verlopen. Je leert de gedachten die je angstig maken herkennen en leert hoe daarmee om te gaan.

Door stap voor stap lastige situaties op te zoeken en te onderzoeken of de angstige verwachtingen uitkomen, zal je er steeds meer vertrouwen in krijgen dat paniekaanvallen ongevaarlijk zijn. Er is dan steeds minder reden om situaties uit de weg te gaan uit angst voor paniek. Je kunt op deze manier steeds meer doen wat je graag wilt, zodat de paniek hoe langer hoe minder invloed krijgt op je leven.